عربي
خانوادۀ علامه امینی
صفحه اصلی   /   خانوادۀ علامه امینی
خانوادۀ علامه امینی

علامه امینی در خاندان علم و تقوا و خاندانی ریشه‌دار در تبریز بزرگ شد. پدرش آیة الله شیخ احمد امینی در تربیت فرزندش کوشید و او را در حوزۀ علمی تبریز نشو و نما داد.

پدربزرگ علامه امینی
پدربزرگ علامه امینی مرحوم مولی نجف قلی فرزند شیخ عبدالله سرمست فرزند حاج محمد بن الله یار، معروف به امین الشرع بود و لقب این خاندان نیز به همین جهت امینی شد. مولی نجف قلی امین الشرع متولد سال 1257 و درگذشته به سال 1340 هجری قمری، از ادبا و افاضل و رجال دین آذربایجان بود و با ورع و تقوی شناخته شده بود و به احادیث معصومین علیهم السلام اهتمام داشت و مجموعه‌ای حدیثی نیز تدوین نمود. او شعرهایی نیز به زبان فارسی و ترکی سروده است که در خاندان او باقی است.

پدر علامه امینی
پدر علامه، مرحوم آیة الله شیخ احمد امینی در روستای سَردها در اطراف تبریز در سال 1287 هجری قمری برابر 1870 میلادی به دنیا آمد. در سال 1304 هجری قمری برابر 1886 میلادی، به تبریز مهاجرت کرد و دروس مقدماتی را نزد پدرش در تبریز خواند. پس از آن نزد بزرگان تبریز تحصیل نمود و در محضر استاد برجسته مرحوم علامه میرزا اسد الله بن حاج محسن تبریزی علم آموخت. مرحوم شیخ احمد امینی در میان علمای تبریز در زمان خود شاخص بود و پس از اکمال دروس عالیه به تألیف و تصنیف و استنساخ کتب پرداخت. ایشان به اخلاص و زهد و تقوی و تفانی در ولای اهل بیت علیهم السلام و محبت شدید به امامان زبانزد بود و در سال 1360 هجری قمری در یکی از مساجد تبریز إقامه جماعت داشته اشت.
تألیفات مرحوم شیخ احمد امینی شامل: تعلیقات بر مکاسب شیخ انصاری، تعلیقات بر لمعه شهید ثانی، مجموعه ادبی (عربی و فارسی) و جز اینها است.
علامه سید محمد صادق بحر العلوم در نوشتاری که درباره علامه امینی نوشته است درباره پدر علامه چنین نوشته است:
شیخ میرزا احمد در روستای سردها از نواحی تبریز در سال 1287 به دنیا آمده است و در اوایل عمر در همان روستا مانده است و در سال 1304برای تکمیل تحصیلات خود به تبریز رفته است. برخی از مقدامت را نزد استادش مرحوم علامه میرزا اسد الله که در تهران در سال 1325 هجری قمری یا 1326، از دنیا رفته است و فرزند میرزا محسن تبریزی صاحب حاشیه بر مکاسب بود تحصیل نمود. سپس از محضر علمای زمان خود استفاده نمود و شخصیت علمی بارزی در تبریز یافت و زعیم بزرگ مرحوم آیة الله میرزا علی آقای شیرازی غروی درگذشته به سال 1355، عالم فقیه میرزا علی ایروانی غروی درگذشته به سال 1354، بر علم و فضل او گواهی دادند. من خود، در سالی که او برای زیارت به نجف اشرف آمده بوده او را دیدم. به ورع و صلاح و خوشرفتاری مشهور بود. در 29 ربیع الاول سال 1370 هجری قمری در تهران درگذشت و در قم به خاک سپرده شد

رجوع کنید:فلاح رزاق جاسم عبد الرضا،منهج نقد الحديث في كتاب الغدير، (النجف الأشرف:دار الضياء،2010)، ص14؛عبد الحسين الاميني، الغدير، ط4، ج1، ص58 – 60؛ حسين الشاكري، ربع قرن مع العلامة الأميني، ص15؛ جواد نعيمي، پاسدار حماسه برزگ غدير علامه عبد الحسين امينى، ؛ مجله «مسجد»، سال شانزدهم، شماره131،آبان87،1371 ش، ص، 96؛ مجله «كلام اسلامى» ، سال جهاردهم، شماره پنجاه و چهار56، تابستان1386ه ش، ص12.

مادر علامه امینی
مادر علامه، از زنان مؤمن و صالح بود. فرزندش شیخ محمدهادی امینی می‌گوید:
مادربزرگم که رحمت خدا بر او باد، مادر پدرم، می‌فرمودند: هر گاه می‌خواستم به فرزندم میرزا عبدالحسین شیر بدهم احساس می‌کردم که چیزی مرا به وضو گرفتن دعوت می‌کند و من هیچ گاه به او، بدون وضو شیر نداده‌ام.


برادران علامه امینی
علامه امینی که پسر دوم خانوادۀ خود بود سه برادر داشته است: بزرگترین ایشان میرزا محمود امینی بود که پانزده سال از علامه بزرگتر بود. دومین برادر میرزا محسن امینی بود که در جوانی از دنیا رفت و سومین برادر که از همه کوچکتر بود میرزا ابراهیم امینی بود که به سال 1405 هجری قمری از دنیا رفت. این سومین برادر کتابی نگاشت با عنوان «آینه هدایت در اثبات ولایت» در هفت مجلد.

فرزندان علامه
علامه امینی دو بار ازدواج کرد. از همسر اول خود چند دختر و سه پسر داشت:

شيخ محمدهادی امينی
حجة الإسلام والمسلمین دکتر شیخ محمدهادی امینی نویسنده و محققی بود که سراسر عمر خود را در تألیف و تحقیق گذراند. در سال 1305 هجری قمری برابر 1931 میلادی به دنیا آمد و در سال 1971 میلادی از عراق به ایران مهاجرت کرد و در تهران سکونت یافت و به سال 2008 میلادی درگذشت و در قبرستان باغ بهشت قم به خاک سپرده شد.
تحقیق بیش از هفتاد کتاب از آثار اوست که از آن جمله ديوان طلائع بن رزيك و ديوان سيد علی خان مدنی است.ده‌ها کتاب نیز به عربی و فارسی تألیف نمود که از آن جمله است: مصادر الدراسة عن الشيخ الطوسي، معجم المطبوعات النجفية، الشريف الرضي، معجم رجال الفكر والادب في النجف خلال ألف عام، عيد الغدير في عهد الفاطميين، الشيوعية عدوة الإنسانية و...
رجوع کنید: محمد هادي الأميني، معجم رجال الفكر والأدب في النجف خلال ألف عام، جـ1، ص 182-184.

شيخ محمدرضا امينی

حجة الإسلام والمسلمین شیخ محمدرضا امینی نجفی دومین پسر علامه امینی بود که در نجف اشرف به دنیا آمد و در سایه پدر پرورش یافت. مقدمات و سطوح را در حوزه نجف تحصیل نمود و علامه نیز در تربیت دینی او کوشید. او نیز سراسر به تحصیل علم پرداخت و در بحث و تحیلیل و خطابه و سخنرانی در علوم مختلفی به شایستگی رسید. مرحوم شیخ رضا امینی در میان فرزندان او، بیش از همه ملازم و همراه پدر بود و این همراهی و خدمت، تا آخر عمر پدر ادامه یافت. هنگامی که علامه کتابخانه بزرگ امیر المؤمنین علیه السلام را در نجف تأسیس کرد مدیریت آن را به فرزندش مرحوم شیخ رضا امینی سپرد. او نیز با نظم و دقت مدیریت این نهاد علمی را به انجام رسانده در سفر و حضر، در نجف و هند و سوریه و ترکیه و.. نیز همچون سایه همراه او و در خدمت او بود و در تهیه منابع پژوهشی به او خدمت بسیار کرد.
مرحوم شیخ رضا امینی در سال 2010 میلادی در تهران از دنیا رفت و در نجف اشرف کنار قبر پدرش، در جوار کتابخانه امیرالمؤمنین که سالها با پدرش در آنجا به گسترش فرهنگ علوی خدمت کردند، به خاک سپرده شد.

محمدصادق امينی
پسر سوم علامه، در بازار به تجرات چای در نجف اشرف می‌پرداخت و پیش از برداران بزرگترش از دنیا رفت.

همسر دوم علامه، فرزند آیة الله سید علی خلخالی رحمة الله علیه بود و علامه از او دو پسر داشت:

شیخ أحمد امينی
حجة الاسلام والمسلمین شیخ احمد امینی نجفی را علامه به نام پدرش احمد نامگذاری کرد. شیخ احمد امینی در تهران به دنیا آمد و در مدرسه علوی تحصیل کرد و در نوجوانی پدرش را از دست داد. برای تحصیلات حوزوی به قم مهاجرت کرد و سالها نزد علمای قم به تحصیل علوم دینی پرداخت. شرح مفصلی بر اصول الفقه شیخ محمدرضا مظفر در بیست جلد و شرحی بر تجرید علامه حلی نوشت و با همراهان علامه از جمله مرحوم محقق طباطبائی انس یافت. حلقاتی برای تدریس و تدقیق در کتاب الغدیر تشکیل داد و در تدریس الغدیر اهتمام کرد. سالها به پژوهش در منابع کلامی و خصوصاً مباحث امامت پرداخت و به محققان خدمات پژوهشی ارائه کرد. پس از سقوط رژیم بعث در عراق، به احیاء کتابخانه امیرالمؤمنین علیه السلام در نجف پرداخت و به شناساندن الغدیر و مباحث آن همت گماشت.

دکتر محمد امينی
دکتر محمد امینی در سال ۱۳۸۲ هجری قمری در تهران به دنیا آمد. در کانادا تحصیل کرد و در علوم قرآن و علوم حدیث به درجه دکتری رسید. بخشی از سخنرانی‌های علامه را درباره حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها تحقیق و تدوین کرد و در کتابی مستقل منتشر کرد. وی همچنین خلاصه‌ای از کتاب الغدیر را به زبان فارسی با عنوان «سیری در الغدیر» تألیف و منتشر ساخت. وی در تهران ساکن شد و در دانشگاه‌ها به تدریس پرداخت. پس از سقوط رژیم بعث در عراق، برای احیاء کتابخانه امیر المؤمنین علیه السلام با برادرانش مرحوم شیخ محمدرضا و شیخ احمد امینی به نجف مهاجرت کرد و در سامان دادن به کتابخانه تلاش بسیار نمود. او همچنین کتابی تاریخی و مفصل درباره ازدواج ام کلثوم با عمر تألیف کرد.


همچین نگاه کنید
آشنایی مختصر با کتابخانه آشنایی مختصر با کتابخانه
زندگانی علامه امینی زندگانی علامه امینی
مدیران کتابخانه مدیران کتابخانه
سالشمار زندگانی علامه امینی سالشمار زندگانی علامه امینی
علامه امینی؛ زمان، اندیشه، تکاپو علامه امینی؛ زمان، اندیشه، تکاپو
مزار علامه امینی مزار علامه امینی
دفتر یادبود کتابخانه دفتر یادبود کتابخانه
ماده تاریخ تأسیس کتابخانۀ امیرالمؤمنین علیه السلام ماده تاریخ تأسیس کتابخانۀ امیرالمؤمنین علیه السلام